Μια νέα, τολμηρή νομοθετική παρέμβαση που φιλοδοξεί να δώσει οριστική λύση στον «γόρδιο δεσμό» των κόκκινων δανείων και της προστασίας της κύριας κατοικίας, ετοιμάζεται να καταθέσει στη Βουλή το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Με την ψήφιση της διάταξης να τοποθετείται χρονικά στις αρχές Μαΐου, το νέο πλαίσιο εισάγει για πρώτη φορά τη φιλοσοφία του «λειτουργικού διαχωρισμού» των οφειλών.

Η σφραγίδα του Προέδρου του Eurogroup

Την πρωτοβουλία έχει προαναγγείλει ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, τονίζοντας ότι ο στόχος είναι ο εξωδικαστικός μηχανισμός να μετεξελιχθεί σε ένα πραγματικά αποτελεσματικό εργαλείο κοινωνικής προστασίας, ευθυγραμμισμένο με τις βέλτιστες ευρωπαϊκές πρακτικές.

Το ακίνητο στο επίκεντρο, όχι το σύνολο των χρεών

Η ειδοποιός διαφορά του νέου συστήματος σε σχέση με το παρελθόν είναι η φιλοσοφία της ρύθμισης. Μέχρι σήμερα, οποιαδήποτε ρύθμιση λάμβανε υπόψη το σύνολο της περιουσίας και των οφειλών προς Δημόσιο, τράπεζες και funds. Με τη νέα διάταξη, η κύρια κατοικία «απομονώνεται».
Ο οφειλέτης θα μπορεί πλέον να ζητήσει διακανονισμό αποκλειστικά για το ακίνητο στο οποίο διαμένει, ανεξάρτητα από τα υπόλοιπα χρέη του. Αυτό σημαίνει ότι η δόση που θα καλείται να πληρώνει θα είναι προσαρμοσμένη στην τρέχουσα αξία της κατοικίας του και στα πραγματικά του εισοδήματα, προσφέροντας μια ρεαλιστική διέξοδο σωτηρίας.

Πλειστηριασμός για τα «δευτερεύοντα», προστασία για την «εστία»

Το μοντέλο είναι ξεκάθαρο: Η προστασία της πρώτης κατοικίας έρχεται με το τίμημα της ρευστοποίησης της υπόλοιπης περιουσίας. Η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι:

  • Η αξία της πρώτης κατοικίας ρυθμίζεται με χαμηλές δόσεις και μακροχρόνιο ορίζοντα.
  • Η υπόλοιπη περιουσία (εξοχικά, οικόπεδα, καταστήματα) οδηγείται υποχρεωτικά σε εκποίηση για την κάλυψη των υπόλοιπων οφειλών.
    Στόχος είναι να μην βρεθεί ο πιστωτής σε χειρότερη θέση από αυτήν που θα βρισκόταν αν προχωρούσε σε πλήρη ρευστοποίηση, αλλά ταυτόχρονα να διασωθούν τα σπίτια των συνεπών δανειοληπτών.

Παράδειγμα εφαρμογής

Αν ένας δανειολήπτης χρωστά 500.000 ευρώ και έχει συνολική περιουσία 300.000 ευρώ, οι πιστωτές διεκδικούν το ποσό των 300.000 ευρώ. Αν, όμως, από αυτά τα 300.000 ευρώ, τα 200.000 ευρώ αφορούν την αξία της πρώτης κατοικίας, ο οφειλέτης θα ρυθμίζει μόνο αυτά τα 200.000 ευρώ. Τα υπόλοιπα 100.000 ευρώ της περιουσίας του θα εκποιούνται, και το υπερβάλλον χρέος (το «κούρεμα») θα διαγράφεται οριστικά.

Από τον «Νόμο Κατσέλη» στον ψηφιακό αλγόριθμο

Η νέα διάταξη επιχειρεί να αναβιώσει τη φιλοσοφία του νόμου Κατσέλη, αποφεύγοντας όμως τις πολυετείς δικαστικές καθυστερήσεις. Η διαδικασία θα είναι πλήρως αυτοματοποιημένη. Ένας ψηφιακός αλγόριθμος θα υπολογίζει τη ρύθμιση με βάση την εμπορική ή αντικειμενική αξία (την υψηλότερη εκ των δύο), διασφαλίζοντας ταχύτητα και διαφάνεια.

Η αποδοχή της ρύθμισης θα συνεπάγεται μια σύμβαση αναδιάρθρωσης, όπου η συνεπής τήρηση των δόσεων αποτελεί τον απαράβατο όρο για τη διατήρηση του ακινήτου. Παράλληλα, η ηλεκτρονική διαδικασία θα επιταχύνει την αξιοποίηση ακινήτων που έως σήμερα παρέμεναν ανενεργά, δίνοντας νέα πνοή στην αγορά ακινήτων.

https://www.topontiki.gr/2026/04/20/chirourgikos-diachorismos-chreon-i-nea-diataxi-anasa-gia-tin-prostasia-tis-a-katikias/